CHUỘT NGAN GÀ

Đêm ấy, tại khách sạn Thùng Nhựa có một bữa liên hoan ngất trời. Chả biết khai mạc hay tổng kết cái gì, nhưng lâu lắm mới thấy xóm chuột tưng bừng đến thế.

Từ xa, dăm bước chân, đã nghe rõ tiếng e hèm, thưa gửi; rồi chí chí, chít chít, lục cục vang lừng. Lại gần thấy bung bung, ha ha, trống phách đàn sáo náo nức.

Zô zô zô... Nếu không zô thì thôi đã zô rồi thì chén thật là no. Zô zô zô… thơm quá, ngậy quá, quắn hết cả răng rùi. Bác ơi, thằng nhắt lấy miếng to của cháu. Bình tĩnh nào, nghẹn là chết đấy. Hôm nay các cháu cứ ăn thả phanh. Hí hí hí, anh thấy em đẹp quá, nhân thể có tiệc mình làm luôn đám cưới đi, hai anh chị thanh niên chả xấu hổ gì chứ lị. Ứ đâu, có mỗi nhúm người thế này, ngày trăm năm phải mời một trăm người chứ.

Ăn ngon, răng như máy khâu một lúc, đâm ra nói toàn chuyện hay. Ông chủ lom khom tiến lại, cái chày giơ lên rồi, lại hạ xuống, lắng nghe. Chiều nay ông đã dặn thằng cu, cho gà vịt ăn xong nhớ chèn cái thớt lên thùng cám. Ông đi đánh cầu về, xem tivi một tí, đọc sách một lúc thì díp mắt lại, đang chập chờn thì sực nhớ. Không bật điện, chân đi thầm đến thùng cám. Lối toàn màu đen, rập rà rập rềnh, có tiếng cười nói chí chít… ma ma, như là tiếng thằng cu kêu ma. Tự nhiên ông hơi sợ, đưa tay lên ngực thấy thình thình. Đứng im lại, nhắm mắt rồi mở mắt ra. Ông nhe răng cười trong bóng tối. Cái đồ nhát chết, trên đời này chỉ có ông obama cả thế giới thích thôi.

Thơm thật, mũi nức nức như gặp món xào vừa bưng ra vẫn khói nghi ngút. Ông đứng im nghe tiếng vỡ thức ăn, tiếng răng cuống quít, tiếng đuôi đánh nhịp vào thùng bộp bồm bộp khoái chí như ai vỗ mông quần bò.  

- Bây giờ đã cơm no rượu say, chúng ta sinh hoạt xóm luôn nhé. Một tiếng ồm ồm cất lên, láo nháo một lúc rồi im bặt.

Hóa ra là rượu chè trước, họp sau.

- Vâng ạ. Nhưng mà em khát quá, em muốn uống nước.

- Rách chuyện. Ra cái rãnh kia mà ực. Thôi cho tất cả đi uống nước, rồi quay về đây, ai ăn tiếp thì ăn, vừa ăn vừa họp.

Lời vừa dứt, từng đoàn từng đoàn nhoăn nhoắt leo lên, trụt xuốn như phim hoạt hình.

- Nhanh lên nhé, xong về ngay, cấm đùa rỡn đấy. Hôm nay họp nội dung quan trọng phải khẩn trương không trời sáng mất.

A họp rồi, phải vào gọi cu dậy. Cu mà nghe được chuyện chuột chắc khoái lắm. Nghĩ thế, thì chân ông nhẹ như chiếc lá rơi, ngược trở lại, vào giường cu. Vỗ vỗ. Ự ự. Lại vỗ. Bố bảo này, dậy ngay ra xem bọn chuột họp. Cu tỉnh liền, nhảy uỵch một phát xuống đất. Nhẹ chứ, chúng nó chạy hết bây giờ.

Bố trước con sau im thít như quả mít xanh. Đến thùng nhựa thì vừa lúc bắt đầu…

- Hèm hèm… Kính thưa cụ ông cụ bà, chị em phụ nữ, các cháu thiếu nhi… Hèm hèm… hôm nay…

“Hôm nay đánh chén chứ cái quái gì”- Cu đế luôn. Bố nhanh tay bịt miệng chặn tiếng nói. Cu vẫn nói, tiếng chỉ còn như gió ốm làm nũng tàu chuối. Hạp đa mà hạp… (họp đâu mà họp). Phải nghe đã, coi như mình cũng là chuột nhân viên dự họp. Hai người thật nhẹ ngồi xuống, cái khớp chân tưởng được nghỉ, cười luôn một tiếng khục khục. Thôi thế là hỏng rồi. Nhưng không sao, cuộc họp vẫn đang tiếp tục. Vẫn giọng ồm ồm vừa nãy.

- Tôi được tín nhiệm bầu làm trưởng xóm thì hôm nay phải trách nhiệm. Tôi suy nghí thế này…

- Nói luôn đi về còn ngủ. Lằng nhằng. Mấy chị chuột cái vẻ sốt ruột.

- Tôi suy nghí thế này… thế nào nhỉ? …À… bọn người có thơ rằng - có làm thì mới có ăn/ không dưng ai dễ đem phần cho ta. Tôi ăn no rồi nhưng vẫn suy nghí bụng.

- Thì thơ đúng rồi còn gì. Thế họp mỗi chuyện ăn thôi à?

- Ừ, hôm nay cả xóm cùng ăn một mâm thoải mái thì họp chuyện ăn nó mới văn minh. Mọi người ăn có ngon miệng không? Cống dừng lại hỏi, vẻ mặt lãnh đạo quan tâm tỉ mỉ.

- Ngon khỏi phải bàn.

- Thế ăn xong rồi thì có sợ gì không?

- Sợ cái quái gì. Bụng ai cũng như cái trống rồi, sợ nhốt trong ruột rồi.

- Ấy đấy. Tôi sợ là sợ cái sâu trong ruột ấy. Bây giờ chúng ta ăn no, nhỡ nhà người ta dậy, chạy làm sao nổi.

- Thì nhảy vót lên, chân tít mù ù té là mất hút.

- Không đơn giản thế đâu. Cho là ta chạy thoát. Nhưng thử hỏi thùng cám ngon thế, lẽ nào người biếu không… Chắc mưu mô giăng bẫy gì đây.

- Mưu cái con chiu chiu ý, lúc này bố con nhà ấy đang chổng vó lên mà ngáy.

Cu giơ nắm đấm lên, ý bảo mấy thằng nhãi liệu hồn. Tiếng Cống trưởng vẫn tiếp.

- Thật đúng là đầu chuột. Đành rằng ăn nhưng ăn phải nghí chứ.

- Nghí nghí nghí… cho phí cuộc đời. Có tiếng chuột choai nói trống không lên.

- Thôi họp hành mỗi chuyện ăn thì về ngủ đê anh em ơi… bà con ơi về đê.

Đứa nào nói năng văng mạng thế cơ chứ. Tóm được thì cho một cái vả ngất lịm. Cu bĩu môi, xì một cái vào má bố. Bố vỗ vào lưng cu, ra hiệu im lặng

Trong thùng đang nhao nhao. Những cái đầu thẳng tưng, những cái chân giơ lên, sắp vọt. Cống trưởng nhảy lên miệng thùng:

 - Khoan khoan, cho tôi nói một câu cuối, mọi người không đồng ý họp nữa cũng được. Nhưng về phải nghí xuống bụng nhé.

Rùng rùng ruỳnh ruỳnh, vùn vụt, gió tạt ra xung quanh. Hai bố con ngồi im. Một lúc thì yên ắng chả còn tiếng gì. Bố bật đèn điện thoại, soi vào thùng cám, kêu như kiểu đánh rơi tiền xuống sông…. ôi thôi… nhẵn đến đáy rồi. Cu cũng ngó vào, lắc lắc đầu như người lớn - sao bọn này ăn khỏe thế nhỉ.

Hai bố con về giường chả ngủ lại được nữa.

Bọn nó hôm nay chắc phải có đứa nổ bụng, cu nói. Bố cười, chả nổ được đâu. Thế thì nó phải ị liên tục. Phân bé ti ti ra đáng là bao. Thế thì nó làm cách nào, cứ ngồi để chết à. Không chết đâu, nó phải chạy, suốt ngày suốt đêm; phải cắn, gặp cái gì cũng cho răng vào gặm. À, con biết rồi, nó tập thể dục, như mẹ ăn xong một tí là đi bộ. Bố cười rung cả người, cu cũng đập tay xuống giường, hí hí hí.

*

Nhà cu có mười con ngan Pháp, hai mươi con gà Lương Phượng. Chúng ở chung trong một cái nhà tít cuối đất. Nhà chật lắm, cả chỗ ngủ, chỗ chơi bằng nửa phòng bếp. Bố thích ăn ngan quay, thịt gà rang, lần nào tự ra chợ mua cũng bị mẹ kêu đắt quá. Thế thì ta nuôi, ăn cho ngập răng, thoải mái. Bố nói là làm, hì hục một ngày xong chuồng; hôm sau mua giống, túi thức ăn về luôn.

Tháng đầu ngan gà nhanh lớn vì có bóng điện ấm áp suốt ngày đêm. Thức ăn thì cám tổng hợp thơm nức. Ngày sáu bữa, đêm hai bữa, bọn có mỏ này bị úm chật trong cái lồng sắt chả có việc gì làm đành lấy ăn giải khuây. Ăn nhiều, ị nhiều nên chóng nhớn lắm. Được hai tuần bố đã quay vidio đưa lên facebook khoe ỏm lên - Ngan gà nhà em mới được hai tuần nè, các bác có khoái không! Hi hi. Hai chục cái comen rào rào vào. Người khen anh giai đảm đang quá, người bảo hôm nào thịt nhớ phần em cái còng nhá, người lại làm thơ… hô hô… trăm năm trong cõi chăn nuôi/ gà ngan chóng lớn là đời sống cao. Bố sướng rơn, cầm nguyên trang face ra khoe mẹ. Mẹ xì một cái rõ dài, úi giời… gà ngan mà cũng vào được thơ… mà thôi chúng nó còn bé, anh đừng cho lên mạng nhỡ phải vía linh tinh đấy. Bố hỏi vía linh tinh là thế nào. Thì như thằng cu hồi mới đẻ đấy, cứ hôm nào bà Sa sang là khóc, ba bốn ngày liền. Bố im lặng, chột dạ, thôi từ nay sẽ nhịn khoe, tới lúc to đùng, pốt một cái clip lên, mọi người sẽ ngã ngửa ra.

Tròn một tháng thì bố cho ngan gà ra chuồng lớn, có nhà ở, có sân chơi, quây lưới thép B40 rất đẹp. Thế cái chuồng này thì bán sắt vụn à? - Cu hỏi. Có việc, có việc đây, bố chỉ tay vào mấy bao thức ăn tăng trọng vừa mua, rồi bếch luôn vào. Ta yên tâm không phải thùng xô gì nữa, chuột ơi cứ khóc thật to đi, lấy nước mắt tưới rau cho tôi nhé. Cu cười sằng sặc. Bố bế cu lên, hai người vẫn còn nghiêng ngả.

Gà ngan ở rộng có vẻ không thích, cứ rúm vào một góc. Cu xúc một bát sắt to thức ăn ra đổ vào máng, chúng dạt đi. Sợ cái gì, anh đây mà. Vẫn không nghe, mấy con nhảy vót lên, chới với trên bờ rào, lại ngã xuống. Hay là sợ thuốc độc? Anh ăn xem có làm sao không nhé. Cu bốc một nắm, lè lưỡi liếm. Bột bột, sàn sạn, lại có mùi gì như thuốc tiêm. Cu định nhổ nhưng nghĩ mình đang làm tấm gương nên cố nuốt.

Thấy anh mình không có ý đánh chửi gì, bọn ngan gà dịu lại. Mấy ngan ngoáy mông đến cắn chân. Mấy gà nghênh mỏ, tròn mắt long lanh nhìn. Cu làm động tác mẫu, năm đầu ngón tay mổ mổ xuống máng. Ngan lại ăn tay, ăn luôn cám. Gà thì muốn lắm rồi nhưng vẫn cứ cảnh giác.

Cu ra cài cửa xong, nói một câu, thôi anh về cho các em tự nhiên.

Đến bữa chiều thì chả còn ai làm khách nữa. Xô vào, chồng lên, ăn nhầm cả lưng nhau.

Bố đi công tác ba ngày về, kêu váng lên ngoài chuồng, cu ôi ra ngay mà xem. Cu hớt hải chạy ra, bố đang nâng một em ngan trên tay. Lưng bố khòm khòm, tay trĩu xuống. Kinh quá kinh quá, nuôi nấng kiểu gì hay là ai cầm ống thổi thổi bụng vậy! … Dạ thưa đức vua tại cám của ngài nhiều chất bổ quá ạ, cu đổi luôn giọng như phim cổ trang. Ta có lời khen nhà ngươi yêu ngan gà như em bé, hôm nào tổng kết nhớ nhắc ta, ngươi sẽ được biệt đãi hai cái còng.

Ha ha ha… Hết phim, hai người vẫn cười chảy cả nước mắt. Ngan gà ngớn mỏ lên, nghênh nghênh - hai cái người này hôm nay làm sao thế?

Thấm thoắt đã ba tháng. Ngan con to nhất bốn cân, con bé nhất hai cân rưỡi. Gà bé hơn nhưng tóm thử một con bất kì cũng cân rưỡi. Mấy lần bố đã nhắc chuyện thịt. Cu bảo ứ, con muốn ngan nhà mình bằng con đà điểu cơ. Mẹ thì rõ ràng, để hết tháng em ra chợ gọi người, bán tất thôi. Sao lại bán, mình nuôi được không muốn ăn thoải mái à. Muốn chứ, nhưng sợ… Bố định nói lại nhưng thấy cu đang học nên tặc lưỡi một cái rồi thôi.

Gà ngan vẫn cứ lớn vù vù. Chiều, nhập nhoạng tối, bố đèo về hai bao thức ăn, gọi cu ra giữ xe. Cu ngạc nhiên, thức ăn cũ đã hết đâu, vẫn còn hai bao mà. Thì tiện có tiền thưởng mua luôn, không lúc cần chả có. Thế là không bán nữa hả bố. Ừ, nuôi cho thành đà điểu hết. Bố nói giọng tức, mẹ đang nấu cơm tít dưới bếp không nghe thấy.

Bố vác bao đi xuống, cu bật tivi xem hoạt hình thấy thằng chuột đang hé hé ê ê con mèo.

- Cu ôi, mang cái đèn pin xuống đây.

- Vâng ạ. Cu vâng to nhưng vẫn ngồi.

Thì bố lên, quát, xuống ngay bắt chuột với bố.

Bố cầm cái đèn trên chốc tủ, kéo tay cu đi.

Toàn chuột là chuột, bằng bắp tay béo núc. Thấy người thấy đèn cuống cuồng chạy như ma đuổi. Nhưng chạy đi đâu được, cửa sắt đã sập như cái phòng biệt giam.

- Chuột gì mà to thế nhỉ? Con cứ tưởng con thỏ.

- Đây này, to là từ đây này… Bố lần lượt nhấc từng bao lên. Đến bao cuối thì … rào rào, những mảnh rơi rơi. Một lúc, trong tay bố chỉ còn nhẹ tênh cái vỏ bao.

- Mẹ chúng mày, hôm nay báo tử hết chúng mày.

- Bố chửi tục à?

- Xin lỗi con. Nhưng điên không chịu nổi.

Bố vung đèn pin. Uỳnh uỵch… cục cục… uỳnh uỵch… chuột chạy mãi mà chả hiểu làm sao. Để đấy mời người ta xơi bây giờ lại đòi giết. Bố không để ý một con giương mắt nhìn như trách. Bố khua khoắng một lúc nữa, chả con nào bị thương, chả con nào bị bắt.

Sáng hôm sau, cu đang đánh răng thì nhìn thấy ba con chuột chết trương dưới rãnh. Mồm đầy bòn bọt cu chạy vào gọi bố. Bố mẹ cùng ra.

- Tại hôm qua bố đuổi nó sợ chết ngất.

- Chết ngất. Cái thằng này nói cứ như đúng rồi ý.

- Hôm qua còn chạy như giặc… làm sao mà lại chết nhanh thế nhỉ.

Bố lẩm bẩm và lò rò ra xung quanh tìm kiếm. Một, hai, ba, bốn, năm con nữa. Bố xách hai tay nặng về, vứt luôn thành một đống. Tự nhiên cu sợ, nép vào mẹ thì thầm, mẹ ơi bọn chuột ăn hết hai bao tăng trọng, bố tức đuổi đánh chúng nó đấy.

Giời ạ, thế này thì gay rồi. Mẹ kêu lên chả biết là gay cái gì. Mẹ lắc đầu rồi lấy điện thoại ra a lô. … thế nhé, đến ngay nhé.

Một lúc sau có một bác sùm sụp mũ bảo hiểm đi vào.

- Thế nào định bán tất chứ.

- Bán tất, đồng giá một trăm. Nhất trí thì bắt, không thì thôi.

Mẹ bảo bố, anh vào bắt đi. Bố nói, ơ… đang lớn nhanh để nuôi thêm chứ. Mẹ ghé vào tai bố, thấy bố nhăn mặt rồi miễn cưỡng ra.

Cuộc mua bán lẽ ra thành công nếu cu không nói. Tại mẹ có cuộc điện thoại đến, tại bác buôn hỏi cu - ngan gà nhà cháu có ăn tăng trọng không. Cu bảo có ạ, cả chuột cũng no nê thoải mái ăn, bọn nó bị trương bụng chết một đống đây này.

Người buôn về tay không. Cu bị mẹ chửi dại quá, cả bố cũng bị tra hỏi. Bố dỗi, ừ tôi cho cả tăng tốc, tạo nạc vào nữa đấy.

Hơn tháng nay ngan gà đã quen ăn ngô thóc. Thấy dáng đi khoan khoái nhẹ nhõm hẳn. Bọn chuột sau hôm bị càn quét chết mất một tổ, tổ khác thấy thơm lại đến đánh chén. Cu vào báo, bố bảo kệ chúng nó, có thân thì phải lo. Cu hỏi, có phải bố cho nó ăn rồi tự chết như bọn trước không? Bố im lặng một lúc lẩm bẩm, lớn nhanh như thổi, lớn nhanh như thổi thì cũng chết nhanh như chớp.

Cu không hiểu nhưng thấy ngan gà ăn ngô thóc vẫn đẹp hơn.  

D. A

NHÀ TÌNH Ở TRONG RỪNG

(Truyện đoạt giải thưởng cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi, Hội Nhà văn Đan Mạch - NXB Kim Đồng, 2013-2015)

Lớp tôi có hai anh em ruột - Lý Sơn Lâm và Lý Thị Thúy Tình.

Cái Tình tóc dài, da trắng, học ngang ngửa với tôi nhưng mặt lúc nào cũng cúi xuống. Thằng Lâm to cao, đen cháy, không bao giờ nói câu gì, trừ khi bị lên bảng kiểm tra miệng.

Hai anh em nó chẳng thấy giày dép bao giờ. Có lẽ như thế cho dễ cuốc bộ. Trường THCS dưới trung tâm xã, rất gần so với bàn chân lũ trẻ đồng rừng. Lớp tôi trừ ba đứa là hàng xóm của trường, còn lại đã có xe đạp. Những chiếc xe không phanh, kêu vang, xích đánh lung tung, nhảy tâng tâng trên con đường, đoạn cấp phối, đoạn hoang sơ. Thường thường bọn tôi gần đến trường thì gặp Lâm và Tình. “Lâm ơi, lên tao đèo”, thằng Lâm như điếc vẫn cùn cụt bước. “Tình ơi, lên xe tớ đi”, bạn cứ đi đi còn một tí thôi mà. Thật chẳng hiểu ra làm sao, muốn thân thiết một tí cũng không được.

Hôm nay, giờ sinh hoạt, cô Thơm nhận xét lớp sơ qua một tí thì thông báo, lớp ta có hai bạn Thanh và Tình được vào đội tuyển thi học sinh giỏi văn cấp huyện. Từ thứ hai tới, các buổi chiều Thanh và Tình sẽ đi học bồi dưỡng.

Tôi hơi cúi mặt nhưng vẫn sung sướng thấy đám bạn đang dồn mắt về phía mình. Còn Tình, kìa sao lại đứng lên…

- Thưa cô nhà em… em không đi được đâu, cô cho bạn khác đi.

- Bài viết về gia đình em hay lắm. Các thầy cô tổ văn đều cho 9 điểm. Em không được nói thế.

Cô Thơm mở cặp, mở quyển sổ to, lấy tờ giấy thi. Cô đọc: “Nhà em ở trong rừng sâu, bên hồ nước xanh, có cây hoa đỏ rực trùm lên mái nhà. Hàng ngày, bố em ở trong rừng, gặp cái gì lấy cái đấy. Mẹ em hay ở nhà nuôi lợn, lâu lắm mẹ không đi đâu, mẹ sợ đốt nương cháy nhà mình. Hàng ngày em dậy từ lúc nghe tiếng gà rừng gáy, cá quẫy một lúc rồi đi học luôn. Trời tối om nhưng em vẫn đi đúng đường. Có hôm gặp người đi rừng họ kêu ma ma rồi bỏ chạy. Em cũng chạy vì sợ nhưng lại đến trường nhanh quá…

Ma ma ma ha ha ha, ma thật chúng mày ôi…

Một tiếng rú lên, một tràng a a a, ruỳnh ruỳnh bàn ghế. Cô Thơm cũng đập bàn, quát, nhưng chả ai nghe tiếng gì. Cái Tình gục xuống, hình như là khóc vì thấy đôi vai rung lên.

- Chúng mày điên à. Im ngay. Im hết…

Thằng Lâm hét lên. Nó đã nhảy ra dãy giữa từ lúc nào, hàm răng cắn chặt, mặt như sát thủ. Im hết thật, ai dại gì mà ngo nghoe lúc này, lơ mơ ăn một chưởng thì tàn tật. Im lặng thì tiếng khóc của cái Tình rõ lên. Nấc nấc, sịt sịt, hư hư… Bọn tôi nhìn nhau, chả biết làm gì. Ngột ngạt thật là khó thở.

Cô Thơm kết thúc giờ sinh hoạt bằng câu, thôi cả lớp nghỉ và đi xuống chỗ cái Tình. Thằng Lâm đã ra trước, nó ngồi dưới gốc phượng, trông xa như một phụ huynh đợi con. 

Buổi tối, lúc ăn cơm, tôi kể chuyện anh em thằng Lâm cái Tình ở lớp. Mẹ chửi luôn, lũ quỉ nó mang chuyện nhà nó ra cho mà biết lại đi làm trò hề. Tôi im lặng, như mình là thằng đầu têu. Bố hỏi, con biết nhà nó chưa? Tôi bảo, con thấy  chúng nó đến chỗ đập Huổi Vả thì mất hút. Bố lắc đầu, cười, thằng này nói như chuyện ma. Tôi lại gần, húc húc đầu vào ngực bố.

*

Chủ nhật ấy, tôi cùng bố mẹ đi nương. Nương không xa lắm, tổng số thời gian hơn ba tiếng, nhưng lằng nhằng cả đi bộ, bơi thuyền.

Đoạn đi thuyền trên đập là thích nhất. Nước trong leo lẻo nhìn rõ lưng, mồm bọn cá thiểu, tép dầu. Những thuyền chở rọ tôm mờ mờ trong sương. Những chú le le thấy người thi nhau ngụp lặn khoe tài năng. Tôi ngửa mặt, hít hà. Gió mơn man, ngọt ngọt, từ mặt hồ lăn tăn lên. Bố nhìn tôi cười, mẹ cu xem cái mặt nghệt kìa. Tôi bị bắt quả tang, mất hứng nhưng núi non trời nước vẫn râm ran trong người.

Thuyền đang lướt lướt giữa hai khe núi. Sát mép nước có một ngôi nhà, đúng ra một túp lều. Mấy bậc đá, một bụi tre, một cây gì hoa đỏ rực trùm lên khiến túp lều lung linh như trong phim.

- Đây là nhà bà Sính. Bà này hồi trước ở bãi giữa sông, ngoài xóm nhà mình. Cái đêm lũ về, sáng dậy nước mênh mông gào thét, tưởng cả nhà đi theo hà bá rồi.

Bố chưa nói xong thì có một bà xách hai cái xô xuống bến. Hình như là xô có cám lợn hay thức ăn gì đó. Bà vừa chạm mép nước, lập tức mặt hồ từng đợt sóng gồ lên ào ào về. Cá, nhiều cá thế. Nhao nhao, đớp đớp, nhảy cao biểu diễn, một vùng hoa mắt. Tôi bị thôi miên, chỉ loáng thoáng nhòe nhòe một người, như cái nhụy của bông hoa cá.

- Hôm nay ông ý đâu mà để bà lơ vơ thế này.

- Đi xẻ. Cả tháng nay có về đâu.

- Ừ, kiếm ít gỗ mà làm nhà. Ngoài bãi đã đành vậy, giữa rừng mà ở lều khó coi lắm. Bao giờ phạt mộc cho em giúp vài buổi nhá.

- Chả biết có làm không, xẻ thì xẻ vậy thôi.

Thuyền vẫn đi, bố vẫn chuyện chả để ý gì. Mãi một lúc sau, mẹ mới bảo tôi, xem bố mày kìa, có ai nghe đâu mà vẫn nói kìa. Tôi bơi nhanh thế cơ à, bố giật mình chống chế.

Câu chuyện giữa bố và mẹ lại tiếp tục.

- Nhà này được hai đứa con, một đứa trắng, một đứa đen, nghe nói học giỏi lắm.

- Đen hay trắng, giỏi hay dốt, ở cái xó rừng này thì cũng đời con trâu cả thôi.

- Đã bảo bao lần rồi, đừng có kiểu đánh đồng. Nhà này nó khác đấy…

- Ừ. Khác. Rồi xem khác thế nào nhé. Mẹ có vẻ rỗi.

Nhà cái Tình, thằng Lâm hình như cũng ở trong này? Tôi nghe bố mẹ nói chuyện với nhau, đã ngờ ngợ, giờ mới hỏi.

- Thì đang nói nhà ấy chứ nhà ai, cái thằng đần này. Mẹ vẫn còn giọng tức bố.

Hóa ra vừa rồi là nhà cái Tình, thằng Lâm. Tôi im lặng, tiếc rẻ, nhớ lại, tưởng tượng. Loang loáng túp lều, trời nước, núi rừng.

Bố mẹ đã chuyển đề tài sang nương sắn. Bố nói, có khi mình chuyển nhà vào trong này, giờ cần phải làm kinh tế, các con lớn rồi, còn học cao lên không thể trông vào mấy sào ruộng. Mẹ bảo, tôi lạy ông, ông thích thì cứ đi mà làm người rừng, tôi ở ngoài xóm, đói tí nhưng văn minh. Bố lắc đầu, đúng là đàn bà chưa chi đã rụt vòi lại. Mà tôi nói cho bà biết, đừng có khinh người rừng nhá… Tôi hỏi, tôi bà, thằng Thanh hôm nay làm người gì đây?

*

Nương sắn nhà tôi tít trên đỉnh núi. Khoảng chục nghìn hốc từ đỉnh xuống. Bao nhiêu mét vuông, héc-ta, người làm nương chả bao giờ tính thế.

Lên đến nương, kệ tôi hổn hển thở, bố mẹ bắt tay vào làm luôn. Sắn đã cao đến cằm, lá lòe xòe đằng trước đằng sau cái đầu bố mẹ. Việc làm cỏ đợt 3 này thường các nhà bỏ nhưng nhà tôi vẫn làm để vụ sau đỡ công. Tôi dốc can, uống một bụng nước xong, khoan khoái ngắm nương nhà mình. Từ dưới đập nhìn lên chỉ biết là xanh ngắt; giờ sát mắt, chỗ xanh rì, chỗ bạc bạc, gió đang lật lên lật xuống xem xét lá.

Bố ơi, mẹ ơi, hí hí… Thằng này vẫn còn đứng đấy mà cười à, làm đi một lúc rồi nấu cơm. Tôi cầm con dao, thử cạo cạo vào lòng bàn tay, đang định chui vào  lối thì lại thấy bố mẹ... Lá sắn xanh xanh ken nhau thành một biển lá, chỉ còn cái đầu hai người lúc nhô lên, lúc chìm nghỉm. Như là bố mẹ bị chôn trong sắn. Bố ơi, mẹ ơi. Cái gì, thằng này vẫn đứng đấy à. Hí hí, con tưởng bố mẹ bị chôn sống trong màu xanh. Tôi cười to thành tiếng và tả lại. Bố cười còn to hơn tôi, còn mẹ thì nói - Đừng có mà gở, ở nhà thế nào cũng được nhưng đây rừng rú, nói một câu phải nghĩ.

Tôi chả nghĩ gì khi đã chui vào trong sắn. Âm u ầm ù, muốn làm cỏ dưới chân phải ngụp mặt xuống như xuống âm phủ. Muỗi như đỉa dưới nước, ào ào xông đến, ve ve cười nói, hôm nay được liên hoan thịt trẻ em. Tôi gãi, đánh đét đét, rồi chửi, vẫn không ăn thua. Tức quá không chịu được, tôi lao cho người thẳng lên, rồi giộng giộng xuống y như những lần ăn cơm bị nghẹn nhẩy nhẩy cho thông cuống họng. Tình hình không suy chuyển, tôi sịt sịt hơi qua kẽ răng bất lực. Bố mẹ vẫn đang đằng trước lom khom, lúi húi, nhấp nhô. Tôi định gọi mẹ về chuyện muỗi nhưng chợt nghĩ bé tí quá nên thôi. Tôi tìm cách làm chung với muỗi. Ấy là như con cá, vừa làm vừa uốn éo, vùng vẫy. Muỗi có vẻ thua, những lấm tấm đen xì lùi ra, vòng u u e e rãn rộng. Kết quả đã trông thấy, khoảng dăm chục hốc sắn cỏ quang vé. Muỗi ông muỗi bà, già lụ khụ, thiếu niên nhi đồng… đấm ngực kêu khóc xa xa. Chúng đang nhìn một cây mồ hôi, một con gì lạ lắm, một quái vật. Này cái võng không người, này cá lượn, này rắn quăng, này ma lóe sáng tắt phụt… Tôi không thể “biểu diễn” lâu hơn được nữa. Công vô ích gấp trăm lần công hữu ích. Kết quả là mệt ấn tôi ngồi xuống… âm ti. Tôi vuốt mặt, luồn tay vào trong áo vã từng nắm mồ hôi ra. Mồ hôi vẫn tiếp tục chảy, như có quả tim chuyên bóp mồ hôi. Tôi định ngồi một lúc cho mệt chẳng còn chỗ mà mệt rồi sẽ làm tiếp. Nhưng muỗi lại hiểu theo cách riêng của loài lấy máu làm cơm. Tôi vừa ngồi trong ù ù tai thở, thì nghe một tiếng hô - Giương vòi thẳng tiến, đánh chén anh em ơi. Tôi chẳng còn tay chân nào mà chống đỡ; quẫy đạp, ngúng ngoắng cũng vô tác dụng trước hàng nghìn cái vòi làm bằng thép trời. Trong đau điếng vô thức, tôi lao ra, mồm kêu, ối mẹ ơi cứu con.

Con ơi, con ơi… Thằng Thanh bị ong đốt rồi… Bố nó ơi…

Mẹ chạy, bố chạy, ào ào ào ào xuống. Tôi được dựng lên, vuốt mặt, vuốt ngực như cấp cứu người sắp chết.

Ong vàng hay bò lỗ? Không phải.

Thế rắn cắn à, chỗ nào? Không phải rắn.

Thế thì làm sao, nói mau không chết ngay bây giờ.

Muỗi. Muỗi cả nước về đốt con.

Úi giời ôi, con tôi là con tôi ơi… Bố ngân dài, giọng đau thì ít, giễu cợt thì nhiều. Mẹ gắt bố, anh còn trề cái môi ra mãi à, mau đốt lửa lên.

Tôi hơ người bên khói lửa. Lửa khói đi đến đâu, nhẹ bẫng đến đấy. Mươi phút sau thì tôi kêu nhẩy lên reo to, khỏi rồi. 

Sau vụ muỗi xuýt xơi tái con người, tôi “được” nấu cơm (mẹ đã bắc từ trước). Nồi cơm đã cạn, ấm nước sắp sôi, bốn con cá khô đang thơm lừng bên than. Tôi ngồi lấy vì một lúc thì hết việc. Bố mẹ vẫn say sưa làm. Đám sắn rung rung, gần gần xa xa, nhảy nhót háo hức…

*

Tôi đã tụt xuống vệnh núi trước mặt. Rừng chỗ này còn nguyên, nứa giang dây leo chằng chịt, thỉnh thoảng lại vút lên những cây to phải năm sáu người như bố ôm mới xuể. Tôi nhìn mãi không thấy ngọn, mỏi quá, hạ cổ xuống thì òa ngay trước mắt một đôi gà. Cái mào, bộ lông, đỏ, mượt, sáng rực lấp lánh. Nhoăn nhoắt nhảy, luồn trên những thân giang. Tôi bị chúng kéo đi, mắt trên không dời; chân, người bên dưới cứ nhấp nhô cao thấp theo.

Tôi sẽ đi mãi theo ánh lông gà, trong niềm sung sướng đến nơi có vượn người mất, nhưng vợ chồng gà rừng đột ngột đổi hướng. Đang âm u rậm rạp chằng chịt bỗng òa ra một khoảng sáng chói mắt. Một khúc gỗ… đang xẻ. Một cái đầu tóc ngắn bù xù và một tóc dài hai bên lưỡi cưa. Tình, cái Tình. Tôi há hốc mồm, đứng như trời trồng. Mấy phút, chỉ xoèn xoẹt xoèn xoẹt tiếng cưa ăn gỗ. Cái Tình cúi mặt, lâu lâu mới hẩy cổ hất mái tóc lòa xòa xuống mắt. Ông bố đang nói chuyện, nhịp nhịp theo đường cưa. Tôi ngồi xuống, giấu mặt trong đám lá giang theo dõi. Tiếng gỗ xật xật xót xót như khóc. Loáng thoáng tiếng ông bố, tiếng Tình lúc nổi lúc chìm - Lấy vợ… lấy chồng… làm nhà… làm nương… không kệ con… con khắc lấy măng bán được tiền… Hai người như kéo co không phân thắng bại. Đẩy kéo kéo đẩy, rì rì xoèn xoẹt, xoèn xoẹt rì rì… thật là nhạt nhẽo. Tôi ngồi chán quá, xuống máu chân, định đứng lên nhưng lại sợ không biết làm thế nào khi bố con Tình thấy mình. Tôi véo chân, vặn người và rẽ rộng đám lá giang ra… kệ, họ nhìn thấy thì xuống kéo cưa là cùng.

Tiếp theo thì tôi chả thèm nhìn bố con thợ xẻ nữa. Phía trước, ngay bên cây đốn hạ, hở ra một cành khế, toàn quả là quả, lúc lỉu, vàng rộm. Sao lại khế trong rừng nhỉ, tự có hay ai trồng? Ngạc nhiên tích tắc thì nước chua te te về, tứa như mạch khe từ thịt lưỡi, chân răng. Mình mà mang được một ôm khế về chắc mẹ khen phải biết. Tôi đứng lên, ma khế dắt đi.

Tôi bước bồng bềnh trong ngập răng, sịt sịt chua ngon, nước chảy xuống cằm. Lúc này chắc phải có cái gậy tre phang vào đít chục cái mới tỉnh được tôi. Quả khế xa xa đang bắt đầu ngắm vào hàm răng. Tôi nhắm mắt…

Ối giời ôi… bố bố… đau quá… đau đau…

Tiếng kêu thất thanh của Tình làm nảy người tôi lên. Tôi nhảy vót một cái lên khúc gỗ, xuống chỗ Tình. Máu. Máu ở chân Tình, ngón cái oặt ra xương trắng hếu. Bố Tình ôm Tình lên, mặt nó nhăn nhó tê dại. Tôi luống cuống chạy vòng quanh, rồi chẳng biết làm gì, đỡ lấy bàn chân Tình. Lấy thuốc lào, gói kia kìa. Xé cái áo ra… giật mạnh vào… Bố Tình hét, tôi ào ào làm theo.

Thế này phải mất hàng tháng nghỉ học rồi. Tôi nói khi băng bó xong, Tình ngồi dựa lưng vào khúc gỗ.

- Cháu là ai mà đến đây? Bố Tình lúc này mới hỏi tôi.

- Cháu học cùng với Tình, cháu đi làm cỏ sắn.

- Thế là học cùng cả với thằng Lâm à.

Vừa nói đến Lâm thì Lâm về, đặt uỵch can nước xuống, cả một xâu cá. Tại con đấy, lấy nước gì cả mấy tiếng đồng hồ; đợi mãi, đành cho cái Tình cầm cưa. Suýt chết. May có thằng bé này ở đâu chạy đến.

Lâm không nhìn tôi. Nó cúi xuống, ghé sát mặt vào chân Tình, thổi phù phù, hỏi đau không. Tình nhăn mặt gật gật.

Thôi cháu về, kẻo bố mẹ cháu sốt ruột đi tìm. Tình cố gắng nhé.

Tôi chào, và bước nhanh. Đến giữa dốc, thằng Lâm chạy theo bảo, tao biết nương nhà mày rồi, đi đường tắt này cho đỡ mệt. Một loáng, đến gốc cây sấu, thằng Lâm chỉ tay… kia nương nhà mày kia kìa.

*

Tắt mặt giời, nhà tôi mới nghỉ. Một đoàn xuôi dốc. Bố vác hai cây chuối tía to vật vã, mẹ một gánh củi, và tôi dao rựa, cuốc, cái can, áo mưa … linh tinh.

Lúc về nhanh hơn, một loáng đã đến túp lều ban sáng. Đã nhá nhem tối, trời nước nhờ nhờ, cây hoa đỏ rực chỉ còn lùm lùm đen đen. Bà Sính giờ này chắc đang cho lợn ăn, bố vừa khoắng cái dầm vừa nói. Cái ông này lại sắp sửa đấy, mê nhà này hay sao ý nhỉ… Dừng lại, dừng lại cho con xuống đây - Tôi nghe nói thế chợt kêu lên.  Ơ cái thằng này bị làm sao thế, xuống đây về bằng cách nào…

Tôi nghiêm giọng nhắc lại chuyện đã kể cho bố mẹ. Tôi nói, phải vào thăm cái Tình, bị nặng lắm, không biết có chữa được không? Tối rồi, lên đấy rồi mò thế nào được đường mà về, thôi thôi thôi… Bố mẹ đều dứt khoát. Kệ con, bố mẹ cứ về trước đi, tôi cương quyết nhảy ào lên.

Nhà tối om, mái sát mặt. Tôi đã bước vào nhưng không dám đi tiếp liền đứng đấy gọi to, Tình ơi, Tình ơi… Không có tiếng đáp, chỉ tiếng lợn réo đằng sau. Một lúc thì tiếng bước chân, rồi cái đèn sáng lên.

- Tình ơi, có đau không… Bác à… Tình ở đâu

- Cháu là ai… Cái Tình nó đi rừng… ba bố con vẫn xẻ…

Tôi nói nhanh, Tình bị cưa vào chân, tận xương trắng hếu.

Ối giời ôi con ơi. Ông ơi là ông ơi sao lại bắt con gái xẻ. Bà mẹ kêu khóc, lảo đảo chạy, đâm vào tôi. Tôi không biết làm thế nào thì may quá… ba bố con Tình về.

Tình được hạ xuống giường từ lưng bố. Bà mẹ run run soi đèn, bà cởi cởi chỗ ngón cái băng bó để xem, Tình hét lên - Ái ái ái chết con rồi.

Thôi bác đừng động vào chỗ ấy. Không sao đâu ạ, vấn đề là phải giữ cho khỏi nhiễm trùng. Tôi nói và thấy ngại khi bất ngờ mình xuất thần người lớn. Bố và Lâm nhìn tôi ngạc nhiên, cảm mến. Thằng Lâm bảo tôi, thôi tối rồi ở đây mai đi học luôn với tao. Tôi từ chối bảo còn sách vở, còn bố mẹ đợi dưới bến.

*

"Nhà Tình ở trong rừng" in trong tập này

Hôm sau, đến lớp tôi hỏi thằng Lâm ngay, cái Tình thế nào rồi và đưa một gói thuốc, dặn dò cách uống, cách bôi (theo lời mẹ tôi). Thằng Lâm kể, Tình đòi đến trường nhưng không ai cõng đi được. Thằng Lâm nắm tay tôi vẻ mặt buồn buồn. Vừa lúc bọn nó vào đông quá thành ra tôi chả nói được gì.

Trống ra chơi, tôi khoác vai thằng Lâm đến gốc phượng. Tôi đã nghĩ suốt bốn tiết, liền bảo Lâm ngay - Tớ có xe đạp, sáng sáng tớ sẽ đến đèo Tình đi. Lâm lắc đầu, không được… từ nhà phải đi thuyền sau đấy mới được đi bộ. Thế à, tớ quên mất, thế toàn đi bộ có được không. Được, nhưng leo núi hàng tiếng đồng hồ, tớ đi thử một lần khổ lắm… Hai đứa im lặng một lúc thì cô Thơm đến. Cô hỏi tình hình Tình, tôi nói một lèo. Cô Thơm nghĩ một lúc rồi bảo đưa Tình ra ở tập thể với cô, chỉ còn cách đấy. Lâm lắc đầu, chưa chắc bố mẹ em đã đồng ý, chưa chắc cái Tình đã chịu đi.

Cuối cùng Tình cũng ra ở với cô Thơm, sau lần tôi cùng cô vào nhà.

Nhờ cô Thơm, nhờ… cái chân tai nạn, bài văn của Tình đã đoạt giải nhất huyện. Tôi vẫn nhớ đoạn kết - …. Con đường của em đi được nối dài thêm từ đợt em phải ngồi một chỗ. Mẹ ơi, bố ơi, anh Lâm ơi, Thanh ơi, các bạn ơi… Tình sẽ có đôi chân khỏe nhất.

MỘT CHUYỆN LẰNG NHẰNG

Chỉ được mỗi cái khoe cổ, lúc nào cũng vác mặt lên giời, kíu kíu lộng cả óc.

Chỉ được mỗi cái lắm chuyện, chưa gì đã như nhà cháy, làm như thiên hạ chỉ mình biết kêu không bằng.

Mình kêu mình nghe thì đi một nhẽ…. Đằng này tai nó lại điếc cơ. Toàn cứ lằng nhằng đâu đâu. Nói toạc cả mỏ ra vẫn như nước đổ xuống rãnh.

Hôm nào có khách, phải đẩy nó ra, cho ông chủ thịt, anh em ta mới nhớn được.

… Nói sau đuôi. Chửi trước mặt. Túm tụm cụng mỏ nhau “buôn dưa”, cạnh khóe. Ra góc vườn rỉa lông, thở dài… Và nghĩ ác.

Ba mươi mét vuông xóm gia cầm căng như cái diều bội thực.

Tình hình không suy chuyển. Vẫn ai có việc nấy làm. Vợ chồng ngỗng vẫn như cái loa đứt phanh. Gà trống, gà mái, ngan con, ngan mẹ tướp cánh vì mất ngủ xuyên ngày đêm. Cây bưởi cũng chán đời, cúi mặt lá, quả vẹo, quả đen sạm. Bức tường thỉnh thoảng vữa lại tự nhiên rơi.

*

Hôm nay, hai bà mẹ ngan, hai bà mẹ gà bắt đầu ấp; năm chị mái mang thai bắt đầu nhảy ổ.

Giữa sân, hai ngan bố đang mào tái, tư lự như tượng đài. Một lúc, thì một ông phá tan yên lặng…

- Lo lắm ông ạ. Chỉ cần bây giờ một tràng kíu kíu kéc kéc là tất cả đi tong.

- Thì vưỡn. Tháng trước mấy bà nhà mình chả thụt trứng lại còn gì. Lẽ ra mười lăm, được có chín đã ấp.

- Một quả sa bằng ba quả đẻ. Cái đấy cũng xót nhưng tôi lo là lo bọn tí tì ti kia. … Đang hình đôi mắt, trái tim, oàng một cái như bắn súng, nhỡ quái thai thì khổ tất cả.

- Biết khổ sao không làm gì đi, than thở với tôi thì tôi biết than thở với ai. Tôi là siêu ngan chắc.

Ngan sao gắt lên, sải cánh, chạy như điên. Ngan trắng tưởng ông già giận mình, liền ù té vút theo. Gà trống, gà giò, gà con chả biết mô tê gì, theo quán tính cũng vòng vòng lượn lượn. Nhảy tung lên, đè lưng nhau, oác oác oác vang trời. Ngã dúi dụi, mổ cánh nhau, ặc ặc ặc. Chiến tranh rồi, đánh nhau to mất rồi, ai đó hét lên. 

Ruỳnh ruỳnh theo vòng chữ nhật, mỗi lúc một nhanh. Cát bụi, lá khô mù mịt, xoáy một cơn lốc trên đầu. Gió, bão tự sinh cứ nhè vào tận cuống lông, lông chưa kịp xẹp đã dựng lên, nghiêng ngả. Hình như có đôi đũa khổng lồ nào đang khoắng. Dừng lại đi, chạy mãi như thế này thì đứt hơi mất thôi. Ông chủ ôi, ra nhanh lên, không chết mất.

Hai ông ngan bị tầu hỏa nhập ma đang chiến nhau. Hai ông gà cũng gằm gè như kẻ thù. Từng đôi gà bà quác quác giồng đầu nhau, giật lông nhau như bọn người nữ tranh nhau người nam. Lũ choai choai chả hiểu người nhớn thế nào túm tụm vào từng nhóm, nhảy lên, hạ xuống như đánh bốc.

Điên thật rồi. Chạy mãi thì máu sôi lên chết bỏng mất, án mạng gần lắm rồi.

Đánh nhau thế được cái gì?

Những người đánh nhau không nghĩ thế. Chỉ hai cụ ngỗng lúc này đang xanh mắt góc vườn lo lắng. Họ đang tập trận, biểu dương lực lượng, thị uy vào mình. Này mỏ vừa sắc vừa nặng hàng tạ, này cánh nhoắt một cái lên ngọn cây, nhoằng một cái hạ trúng đích ngay. Này móng sắc hơn lưỡi câu cửa hàng, móc chỗ nào chết chỗ đấy… Và bão tố bị điệu về, từ trời, từ đất, từ bức tường đương xoay xoáy.

Sát ngay nhau, gió oánh vào nhau. Kinh khủng khiếp. Thà nhảy ngay vào cho một nhát chết tươi còn sướng, lại cứ ùng oàng bày đặt nắn tim gan bóp lòng phèo, đau hết cả mình. Hai cụ ngỗng tim rơi xuống ruột một lúc thì chạy. Lạch bạch, cổ cao loằng ngoằng như con lật đật, mắt bị treo tít tít lên thành thử đôi chân như mượn của ai. Mồm kêu, mắt treo, chân vấp. Cái máng, vỏ lon bia, mẩu gạch vô tình thành vật cản. Oạch… oạch… bổ chửng, chổng vó. Mãi vẫn chưa dậy được, mới hơn ba cân nặng nề gì cho cam. Dậy đi, muốn chết à, dậy đi. Tiếng kêu như xé vải. Nguy cơ chết cạn đến nơi vì bọn gà ngan đang xúm lại. Ông không nỡ bỏ bà, bà vẫn đang cố gắng nhưng cái chân chấp chới lên bầu trời mất rồi. Cái cổ lúc này thượt ra như con rắn chết.

Đoàn gà ngan quây lại, phanh kít, chân vẫn còn trượt trượt.

- Làm sao mà chạy? Ngan hỏi một câu rất ngớ ngẩn.

- Làm sao mà chạy. Làm sao mà chạy… Mấy con ngan bé, gà nhiếp đang học nói, đế theo. Vẫn còn mệt, thở hực hực nhưng tiếng cười bật tung cái mỏ mím rồi. Ai cười đầu tiên ý nhỉ? Chẳng biết. Nhìn ngang toàn mắt loe xoe, long lanh.

Ngỗng bà biết tất cả đang dòm mình, cố thót bụng, gồng người nhưng hai chân chỉ ới ới vào khoảng không. Ngỗng ông, dùi mỏ xuống đất, bẩy lên nhưng bà nặng quá, không nhúc nhích.

Cố lên, cố lên. Kíu kíu. Ngan bé, gà nhiếp vỗ đôi cánh cụt lủn cổ vũ. Lúc này chả ý tứ gì nữa trống mái cùng cất tiếng. Ò ó o, quác quác quác, khà khà khà… thật là náo loạn.

Náo loạn mãi như thế này thì chết. Tiếng vỗ cánh, tiếng reo hò đã bớt vì nhạt. Nghĩ là nhạt nhưng chưa đến giờ ăn. Biết làm gì, sân đã hẹp lại còn đổ bê-tông. Vài con đã bỏ đi, mấy con vẫn gan lì, he hé mắt, tận dụng dịp vui. Hai ông bà ngỗng lúc này đã đứt hết dây thần kinh xấu hổ, cứ trơ ra đấy. Kệ, ai cười rụng mười cái lông.

*

Xam xam tối mới có tiếng xe máy, tiếng mở cửa. Cả bọn nhao ra, rướn cổ, móc chân lên hàng rào… Vẫn là thóc, là rau nhưng miếng đầu tiên là ngon nhất. Ngỗng ông tứa nước bọt, đi mấy bước lại quay lại nhìn ngỗng bà. 

Ông chủ đang mở cửa ra. Cả bọn ào tới. Lùi ra, tai nạn giao thông bây giờ. Ái ái, mổ tay người ta à. Chả ai nghe, tiếng rào rạo ngon ngon đã cất lên, ngập tràn. Ông chủ đứng ngắm, mắt tít lại, tay giơ giơ, rập rình đếm…

Hai thằng ngỗng đâu? Hai thằng ngỗng đâu?

Chả ai nghe tiếng, chả ai giả nhời vì còn mải ăn.

Ông hốt hoảng gọi kíu kíu. Lập tức một tràng kèn đồng vang động cả vườn.

Giời ơi, làm sao thế này? Đứa nào du em tôi xuống rãnh thế này? Khổ thân quá, có người gặp tai nạn mà chúng mày vẫn ăn được à… Ông chủ kêu như lệnh vỡ. Rồi ông bế ngỗng lại máng thóc. Tất cả rạt ra, nem nép. Ngỗng không quen ăn bế, cổ cứ ngắc ngắc, chân cứ giãy giãy. Ông thả ngỗng ra. Máng ăn tích tắc lại châu kín mỏ. Ông xua tay, cầm cái roi, vút vút:

- Miếng ăn là miếng nhục. Cho tôi hỏi, ai du bác ngỗng xuống rãnh?

- Tại bố mẹ cháu chạy, cháu chạy theo.

- Thế là thế nào?

- Bố mẹ cháu chạy vòng quanh, cháu sợ cũng chạy vòng quanh.

- Nói thế thì gà Mỹ cũng chả hiểu được. Lằng nhằng quá.

Ông chủ túm ngay một bác gà trống, xoay cho một vòng tưởng lộn hết thóc trong mề ra. Ông nâng gà lên, mồm đối mỏ, hỏi:

- Tôi hỏi anh là phụ trách chuồng nhá, anh nói cho ngắn gọn… Ai du bà ngỗng xuống rãnh?

- Tự bà ấy đấy ạ. … Nhưng…đầu tiên là chẳng hiểu làm sao bọn cháu chạy.

- Trước… đầu tiên ấy là gì?

- Là ông bà ngan lo lắng xong, chạy thục mạng.

- Trước ông bà ngan lo lắng là gì?

- Là tức quá. Đang suy nghĩ, đang giấc mơ, đang đùa nô… thì có tiếng kêu như bom B52.

Ông chủ lần lần ngón tay, đầu gật gật, rồi à lên một tiếng.

Ngan ông được điệu đến. Ông bình tĩnh kìm nén lạ, cái cổ không tiến lên thụt lùi, hai mỏ mím chặt, tiếng khà khà chỉ còn như tiếng kiến. Ông nói chậm, chắc… người khỏe cũng chết dần chết mòn, chuồng mình lại nhiều người nữ đang tuổi sinh sản. Tất cả là do sự kêu la khóc thét của ông bà ngỗng.

Nghe thủng chuyện, ông chủ cười ngất, tưởng gì, chuyện này quá “đan rổ”.

·       Vợ chồng nhà ngỗng đâu, ra chào mọi người một câu nào.

Ông chủ tiến lại, cúi người, vòng vòng hai tay như đón nguyên thủ quốc gia. Đám ngan, gà dạt về một góc, ngớn nhìn. Vợ chồng ngỗng cảm động, đôi mắt rơm rớm trên ngọn cổ chênh vênh… Chỉ giây nữa thôi những tiếng nói trang trọng sẽ cất lên, những tràng vỗ cánh giải tỏa, và rồi tất cả sẽ bình yên thân ái. Nhưng, không được rồi. Ông chủ vừa bước thêm một bước, dự định vuốt ve xong sẽ ngồi xuống, lắng nghe như mình là một loại ngan, một loại gà thì … Kíu kíu kíu, kéc kéc kéc, một tràng. 

Chạy. Chạy. Chạy.

Ngỗng chạy, vấp ngã.

Ngan chạy, đánh võng. Gà chạy, nhảy bay.

Ông chủ đứng trơ hới, thành trọng tài bất đắc dĩ. Mất mấy giây mắt xoay như mắt búp bê, chả hiểu ra làm sao, ông chủ mới giậm chân, hét lên:

·       Giời ơi, dừng lại, điên rồi à, dừng lại…

Có vẻ ông chủ lo mất thóc mất cám vào việc chạy? Không phải. Ông  lo tai nạn xảy ra. Dễ lắm, tốc độ cao, đường xá toàn phân trơn nhèo nhèo, cây gậy, gạch đá; liếng chân lái là… thẳng bước vào nồi.

Ông chủ đập hai tay như cánh gà dưới ao, khản đặc giọng, không còn ra tiếng gì nữa rồi. Chỉ còn thằng người chơi vơi chới với.

Mãi, đâu như dăm phút bất lực thì ông chủ nói một câu chả văn hóa tí nào – kệ mẹ chúng mày, cho điên hết pin thì khắc thôi.

Ông chủ vào nhà, đứng im lắng nghe. Ngoài vườn, tiếng ngỗng kíu kíu khoan nhặt, tiếng ngan khà khá đắc chí. Như chưa hề có chạy loạn chiến tranh.

*

Đêm, ông chủ viết bài xong, khoan khoái lạ. Ông mở cửa sau, nghiêng tai lắng nghe. Tiếng gà con nhiếp nhiếp làm nũng. Tiếng gà mẹ cục cục bảo ngủ đi. Tiếng ngan khà khà, ngủ ngoan nào, mai ông quà cho con giun.

Ông chủ lấy gói thuốc Thăng Long, bật lửa trong bóng tối, đầu vẫn ngập tràn khu vườn. Cạch, cái bật lửa buông tay, xuống sàn nhà. Kíu kíu kéc kéc, mồm ngỗng như cái chuông tự động, xé toang màn đêm. Ông chủ nhắm mắt, lấy tay giữ ngực, đợi phút náo loạn xảy ra. Không, không có, chỉ bổng lên một tí thôi, đêm lại chìm xuống. Thôi các cháu ngủ ngoan nhé, ta cũng đi ngủ đây, mai còn họp nhiều ý kiến, ông chủ nói bé nhưng chắc ngoài vườn vẫn nghe thấy.

Ông chủ ngả lưng, nghĩ vơ vẩn một lúc thì ngủ đến.

Trong giấc mơ ông thấy mình chạy, dẫn đầu đoàn ngỗng ngan gà vịt. Sáng dậy, giấc mơ hẵng còn, ông buồn cười quá, hi hi thành tiếng. Bà chủ đang đánh răng, nói giọng toàn bọt – ôi iết ông ười ái ì ồi á, ược ôi ứ yêu au ãi i (Tôi biết ông cười cái gì rồi nhá, được thôi cứ yêu nhau mãi đi).

Gà vịt ngan ngỗng có nghe thấy không nhỉ. Chắc là có, vì ngoài vườn bỗng ran lên chương trình ca nhạc chào mừng. Đấy, hợp xướng trống mái già trẻ đang… kíu kò kíu, khà khà khà, ò ó o, cục ta cục tác, chiếp chiếp chiếp…  

Hua Nậm ở thị trấn

    

 Truyện này, Du An vào vòng chung khảo cuộc Vận động sáng tác cho thiếu nhi 2012 - 2013, Hội Nhà văn Đan Mạch - NXB Kim Đồng tổ chức.

Hua Nậm ở thị trấn

Bản Hua Nậm có ba đứa trọ học cấp II dưới thị trấn. Gọi là thị trấn nhưng Mường Đánh chả hơn bản được mấy. Cũng nhà sàn, nhà đất, người đi ruộng, đi nương; nuôi trâu, bò, lợn, gà. Có khác chăng… một đoạn đường nhựa 2km, một cái chợ, một cửa hàng to của thương nghiệp huyện, và hơn chục cái quán tạp hóa.

Dân số thị trấn chẳng biết bao nhiêu người. Buổi sáng đông nhất chỗ cổng trường, cổng chợ. Buổi trưa vắng hoe. Buổi tối mênh mông. Những bụi tre, bờ rào dâm bụt trùm kín các ngõ.

Ba đứa Hua Nậm ở chung, hẳn một ngôi nhà, giá tiền là… 150.000 đồng/tháng. Về nói chuyện, người bản bảo đắt thế, thế mà người thị trấn bảo rẻ như bèo.

Ngôi nhà ấy là của ông Phóng. Ông Phóng trước kia chuyên thồ hàng lên vùng cao bán. Ông ở Hua Nậm lâu nhất, chỉ ngủ nhà ông Súa. Ông Phóng ngủ nghỉ, ăn cơm uống rượu thì chuyến nào cũng cho ông Súa đôi pin, nhúm cá khô… Khi ông Phóng về, ông Súa lại cho miếng thịt hoẵng, con dao… Đôi bên thân nhau mười mấy năm trời.

Rồi ở đâu cũng đi lên, buôn bán nhỏ lẻ không làm gì được nữa, vả lại ông Phóng đã già nên hết đi vùng cao. Hết đi nhưng lâu lâu ông Phóng vẫn gặp ông Súa, hoặc vợ con, người bản xuống chợ. Có một lần ông Súa đưa cả nhà vào ăn cơm uống rượu nhà ông Phóng, tận quá trưa mới chào nhau về. Lần ấy, cách đây cũng đã năm mùa nương rồi. Sau đó ông Súa cứ ngại, cứ nghĩ lung tung thế là chả đến; khi có di động rồi cũng chẳng có số của nhau.

Tận đến khi thằng Nếnh lên lớp 6.

Hôm đấy, thằng Nếnh bảo học dưới thị trấn, phải ở lại, ở nhà người ta giả tiền. Ông Súa đi hỏi luôn mấy nhà có con học lớp 9 xong rồi. Họ bảo đúng, đi về xa quá, mới lại học bây giờ cao không thể buổi đực buổi cái được. Ông Súa hỏi thật kĩ về ở trọ: “Tiền cho nhiều không?”. “Có bị người dưới đấy đánh không?”... Họ xua tay: “Nhà không ai hút thuốc phiện, một phần bé cái nương là thoải mái sách bút. Dưới đấy họ quí người đi học lắm”. “Thế thì nhà tôi không sợ, thu nương có một trăm bao thóc, sáu chục bao ngô; chả ai lấy thuốc phiện”; ông Súa vui, nhanh chân về nhà.

Về đến nhà mới nghĩ ra… cho thằng Nếnh ở trọ nhà ai. Dưới thị trấn nhiều người giàu nhưng ai làm nhiều nhà đợi sẵn người thuê trọ. Ông nói chuyện với bà, bà bảo, không biết nhiều đâu. Thằng Nếnh nghe thấy, đang ở sau nhà chạy vào, nói, bố xuống hỏi ông Phóng thì được thôi.

Tối đấy, ông Súa đi bảo hai nhà cùng con lên lớp 6. Họ bảo thích chung nhau ở, chung nhau ăn, bảo nhau học. Nếnh theo chân bố nhưng không vào nhà nào. Nó cho mồm tiếng con tắc kè, gọi thằng Mua, thằng Sình ra rừng đào nói chuyện. Đứa nào cũng sướng, hỏi đi hỏi lại, sáng mai đi thật không?

Sớm hôm sau, từ lúc đỉnh dốc chẳng nhìn thấy gì, ông Súa đã dẫn ba đứa xuống núi. Mỗi đứa một lu cở; bên trong có gạo, tí thịt khô, quần áo; bên ngoài buộc một bó củi bé. Ông Súa cũng lu cở nhưng toàn ngô nếp. Bà Súa dặn, xuống chợ bán đi một nửa mua vở, bút mực, thức ăn cho Nếnh; một nửa thăm nhau, cho nhà ông Phóng.

Đoàn đến thị trấn thì mặt trời đã trên con mắt. Ba đứa vừa nói như chim hót bỗng so lại sau lưng ông Súa. Mấy người đang ngồi gốc mít, nhìn thấy, bỗng ào ra. Tay thật nhiều, kéo lôi các lu cở. Các lu cở xoay trái, xoay phải, đằng trước, đằng sau vẫn không yên. Nhìn ba thằng mặt mũi cứ tái tái đi, ông Súa phải quát lên: “Chúng nó đi học, không bán cái gì”. Quát thế nhưng ông Súa lại cởi lu cở mình đặt xuống. Một cô có khuôn mặt bầu bầu, trắng trẻo nói nhẹ: “Bác bán đi, cháu mua cho, giá ở đây bây giờ là năm mươi”. Ông Súa đổ ngô vào bao, chốc lại hỏi, một nửa chưa? Cô kia nói: “Bác bán tất đi cho nhẹ”. “Còn cho người bạn, trả một triệu cũng không bán”.

Ông Súa cầm tiền, đếm hai lần xong, giục ba đứa đi ngay. Ba đứa tự nhiên xếp thành một hàng dọc theo. Đến cái ngõ um tùm bụi tre như đường rừng, Nếnh hỏi: “Thế không ăn phở chợ hả bố?”. “Vào nhà ông Phóng cho ngô đã. Ở ngoài này người ta cướp mua”.

Ông Phóng thấy gọi tên mình thì chạy ra ngay, dẫn cả đoàn vào nhà.

Bữa cơm thật nhanh. Có gà, có cá, có rau và rượu. Ông Phóng rót rượu tất cả bảy chén (nhà ông ba người, bản Hua Nậm bốn người). Nếnh, Mua, Sình nâng lên uống một tí thì ông Phóng cười nói: “Cho các cháu hôm nay thành người lớn”.

          Cạn chén rượu thì ông Súa nói chuyện con, thằng Mua, thằng Sình xuống học lớp 6. Ông Phóng khen, nghĩ dài như thế là tốt. Bố Nếnh ngập ngừng rồi hỏi  chỗ ở cho ba thằng. Ông Phóng cười: “Xuống đây rồi còn lo gì”. Bố Nếnh dồn luôn: “Thế chúng nó ở chỗ nào, cho đi xem luôn”.

          Bữa cơm nhanh thôi vì bố Nếnh mấy lần nói lại, cho đi xem chỗ ở.

          Đó là ngôi nhà ba gian, gỗ vuông, lợp ngói, vách đất. Ông Phóng mở cửa, mùi ẩm mốc sộc lên. Nếnh, Mua, Sình ngơ ngác nhìn vách thủng mấy chỗ. Bố Nếnh nhìn lên mái, có chỗ thấy mặt trời. Ông Phóng bảo, nhà này tôi mua ba năm rồi, định cho thằng cả nhưng nó công tác Mường Nhé, lấy vợ luôn trong đó không về. Mấy đứa cứ thoải mái ở đây. Nước có giếng, đất mênh mông… trồng rau nuôi gà đều được. Bố Nếnh nhìn nhà, ra vườn nhìn… gật gật đầu. Ông Phóng hỏi: “Ưng bụng chưa. Cho các cháu ở luôn hay hôm nào khai giảng?”. Bố Nếnh bảo; còn mấy hôm nữa, ở luôn thôi, cho làm quen thị trấn.

Hơn trưa một tí thì bố về. Ba đứa, cả nhà ông Phóng tiễn ra đến ngã ba. Bố Nếnh xoa đầu ba đứa, rồi nói với ông Phóng: “Tôi gửi ba đứa cho cả nhà ông. Nó nghịch ngợm, lười học thì chửi hộ tôi”. Nếnh rơm rớm nước mắt nhưng vẫn nói: “Bố chả phải lo, bọn con đi rừng đánh nhau với rắn còn chả sợ nữa là…”. Tất cả tay nắm tay nhau, mặt ai cũng buồn buồn, làm như đi ra trận không bằng. Bố Nếnh nhìn kĩ mọi người rồi hỏi như sực nhớ… Thế cho các cháu ở thì tôi cho tiền bao nhiêu? Ông Phóng chưa nói thì bà vợ đã nói, mỗi đứa cho 50 nghìn một tháng, những nhà khác còn một trăm đấy.

Buổi tối đầu tiên ba thằng đều nhìn cái bóng điện. Cái bóng điện cũng nhìn ba thằng - Vải áo láng đen ánh lên, tóc hoe hoe vàng cũng ánh đẹp. Nếnh giở hết mọi thứ trong lu cở, bày ra giường. Túi gạo, gói thịt khô, hai bộ quần áo, quyển vở… cả con dao bao gỗ. Mua nhìn Nếnh làm cũng làm theo nhưng chỉ có mỗi túm gạo thì hết. Sùng giống như Mua nhưng có thêm ba tờ tiền hai mươi nghìn, một tờ mười nghìn.

- Ở đây chắc sướng hơn ở bản. Sùng vừa nói vừa cho cho tiền vào cạp quần vuốt vuốt.

- Chán lắm. Đi từ nhà ra vườn, thẳng lưng mệt quá. Mua đấm lưng như ông nội.

- Tao thấy xung quanh nhiều bụi cây thế mà chẳng phải rừng. Nếnh chỉ tay ra ngoài.

Bên ngoài im lìm, bóng điện không ra được bóng tối. Thỉnh thoảng lại có tiếng rắc rắc, u u kì lạ. Ba đứa đang ngồi im. Ở bản giờ này chắc đang nhộn nhịp; người cho ngựa ăn, lợn ăn, người lấy nước, người nấu cơm. Lớn bé đều vội, đi làm tối từ lúc trên nương; về đến nhà bao nhiêu là việc, ăn xong thì khuya, đi ngủ.

- Mình ăn cơm chưa nhỉ? Chợt thằng Sùng hỏi to.

- Chưa. Nấu từ lúc còn ngày mà.

Lời nói cơm làm tất cả bụng sôi lên. Dọn nhanh, chưa xong đã bắt đầu ăn. Ngon hơn ở bản. Một loáng thì uống hết canh, nạy cơm cháy. Đang thu dọn thì có một cái đầu bù xù bước vào.

- Chúng mày ở đây à?

Người đấy chỉ nói thế rồi tự ngồi, châm thuốc hút. Ba thằng nhìn nhau, chả biết nói gì. Người kia đứng lên, lại gần, cúi xuống hỏi:

- Có mỡ cho tao xin mấy thìa.

- Bọn em mới ở… vẫn chưa mua.

- Chán chết.

Người kia bĩu môi rồi đi lục lọi. Rồi xé miếng thịt khô ăn, trông mồm như đói hàng trăm năm.

- Nhà anh gần đây à? Nếnh đánh bạo hỏi.

- Ừ. Tối nay anh ngủ đây đấy.  

- Không được đâu, ông Phóng chỉ cho ba người đi học ở.

- Ông Phóng tít ngoài đội 3 biết gì. Mọi tối anh toàn ngủ đây.  

Anh lạ nói và lên giường. Một lúc đã thấy khò khò.

Ba đứa ngồi không nói một tiếng. Thỉnh thoảng thằng Mua lại gật gật đầu. Nếnh bảo, thằng Mua, thằng Sình lên giường kia ngủ. Còn tao thức canh gác. Thằng Mua nói mạnh cũng thức nhưng được một lúc thì lảo đảo ra giường. Thằng Sình, ngáp mấy cái rồi cũng theo.

Còn mình Nếnh ngồi. Đàn muỗi dồn hết lại nó. Ngứa, đau, bứt rứt, đầu ong ong… Sao anh kia lại đến đây ngủ nhỉ, không có vợ con gia đình à? Đúng là người xấu rồi. Bọn ăn xin ăn mày thì ngủ ngoài vỉa hè, gốc cây cơ. Ông Phóng có biết anh này không nhỉ? Đi báo cho ông thì sợ lắm. Đêm hôm, đường lạ có khi người ta tưởng thằng trộm…

Nghĩ lung tung làm tất cả nặng trĩu. Đầu Nếnh tự nhiên rơi xuống bàn. Lại tỉnh. Cố ngồi, véo má, đập chân xuống đất… được một lúc thì như chẳng biết làm sao… Nếnh lại, ngả người xuống bên cạnh anh lạ.

Mùi gì khác người. Chua chua, khẳn khẳn, ngai ngái… trộn vào nhau. Hơi anh ta như cả từ cái lưng, quần áo, da thịt cứ nhằm một hướng… mũi Nếnh. Vừa nãy ngủ gật giờ lại tỉnh. Nếnh nghĩ linh tinh cho bớt khó chịu… Hua Nậm có 17 nhà, 12 nhà đủ ăn, 5 nhà đói… Nhà Dếnh, nhà Dế, nhà Ông, nhà Hờ, nhà Vàng. Nhà Hờ, nhà Vàng thì cả bản không muốn thương. Nó nghiện tất cả người già người trẻ. Hồi xưa, được có nương thuốc hút nhiều. Bây giờ nhà nước bảo phá chúng vẫn hút, có đứa đã hít bột trắng. Nếnh lên một lớp thì bản cũng lên một đổi mới. Nhà lợp bro xi măng, xe máy, tivi, đường mở to, ngô giống mới… Trẻ con lớn đến đâu đi học đến đấy. Nhưng người nghiện vẫn còn hai. Hai ông hơn tám mươi tuổi, huyện cho cán bộ về tận bản đưa đi cai. Ba lần không được, đành thôi. Người nghiện gầy xấu như cành củi đốt nương. Ai nhìn thấy nó cũng lo bị trộm cắp. Nhưng hai ông nghiện Hua Nậm, người già nhất cũng bảo, nó chưa lấy của bản cái gì.

Nghĩ mãi, đầu mệt không tiếp tục được, Nếnh thiếp đi lúc nào không biết.

- Anh lạ hôm qua đâu rồi?

Tiếng thằng Mua làm Nếnh ngồi dậy, ngơ ngác một lúc:

- Ừ. Mình nằm cùng… tận lúc nghe tiếng gà gáy cơ mà...

Không ai bảo ai, ba đứa lập tức kiểm tra đồ đạc. Xoong nồi, gạo còn nguyên. Tiền trong cạp quần thằng Sùng cũng còn nguyên. Nếnh tìm gói thịt mãi không thấy. Thôi thế là nó đi rồi…

Nắng lên một lúc thì ông Phóng đến. Ba đứa tranh nhau kể chuyện đêm qua. Ông Phóng gật gù bảo, thằng Hùng nghiện đấy, nó như con ma lúc ẩn lúc hiện. Nhớ là phải cảnh giác, đồ đạc cẩn thận, đi đâu khóa cửa.

Còn ba ngày nữa mới khai giảng, buổi sáng đến trường lao động. Buổi chiều tất cả cũng lao động ở nhà. Phát cỏ, kê gạch làm đường ra giếng, quét tước từ nhà ra vườn. Nếnh biết việc, chỉ cho Mua, Sùng làm từng chỗ. Hai thằng bảo, Nếnh làm nhà trưởng thôi. Nếnh cười, lớp trưởng học giỏi mới quan trọng; còn ở nhà phải biết nấu ăn, bảo ban nhau… bố mình dặn thế.

Thấm thoắt đã được bốn buổi học, cộng ba ngày xuống trước là tám đêm ngủ thị trấn. Nếnh phân công từng buổi rõ ràng, ai nấu cơm, ai rửa bát; buổi đi rừng thì tất cả đi nhưng phải đủ bó củi, còn lấy gì thêm được thì cứ lấy.

Tối nay không hiểu làm sao cơm bị thừa. Bữa chiều có  tóp mỡ ngon thế mà thằng Mua ăn như con gà nghẹn. Thằng Sình động viên, ăn đi không ốm ra đây là gay. Thằng Mua lắc đầu, tự nhiên nước mắt vòng quanh. Nếnh hỏi, thấy trong người làm sao. Mua sụt sịt, tao muốn về nhà. Nếnh định bảo, phải không được nhớ nhà còn học nhiều ngày… nhưng  tự nhiên có cái gì ứ ứ lên trong cổ. Chả nói được nữa, Nếnh cúi xuống bát cơm vừa lúc nước mắt ra. Còn Sình nhìn hai đứa ngồi không một lúc. Lẽ ra nó phải nói mạnh; trẻ con lớp 1, lớp 2 gì nữa mà nhớ nhung yếu đuối thì lại buông ra một câu - Thôi… để khuya rang cơm ăn, hôm nay mỡ nhiều lắm. Nếnh tức quá nhưng chẳng nói kịp. Mua, Sình đã đứng dậy rồi. Không thể thu lu ngồi ăn tham, nó thu dọn bát đũa.

Khuya, thì Nếnh đói trước. Hai thằng kia học một lúc, chẳng biết đầu được gì chưa, đã kềnh ra giường, tiếng thở nhè nhẹ. Lửa nổi lên, mỡ vào nồi đang xèo xèo thì…

- Nấu gì mà thơm thế?

Nếnh quay lại, thấy cái mặt choắt, cái mũi hít hít như con chó.

- Anh Hùng à. Không cho anh ngủ đây đâu. Anh về nhà anh mà ngủ.

- Tao làm gì có nhà mà về… Mà sao mày biết tên tao?

- Anh thì… Mường Đanh này ai chả biết. Anh về đi, bọn em người Mông đi học không có gì đâu.

- Mày đuổi tao ấy à. Tao cứ ở đây đấy… nào làm gì đi…

Nếnh bị bế bổng lên, ật ưỡng trên cái tay lẳng nhẳng.

Bỏ ra! Bỏ ra! Nếnh giãy giụa la hét. Mua, Sình lúc này cũng thức dậy.

Đôi bên nói đi nói lại một hồi thì kết quả… Nếnh phải cho anh một chén mỡ. Hỏi để làm gì, anh xua tay ra ngoài. Chẳng biết sợ hay ma xui quỉ khiến mà thằng Mua lập cập ra cửa. Cửa đóng rồi lại mở ra, đóng lại.

Anh Hùng lục túi quần, lấy ra một gói, vê vê bấc, rồi đổ mỡ, rồi châm lửa, rút ra cái ống… rồi từ từ hạ người, cong như con tôm nằm xuống.

- Trời ơi! Hút thuốc phiện… Không được… Không được ở đây.  

Nếnh kêu gào, Mua xông vào kéo chân, Sình thổi phù ngọn đèn mỡ. Làm sao, ngọn đèn vẫn không tắt. Anh Hùng mặt mũi vẫn như không, hai má đang tóp lại. Tiếng ro ro vang vang.

Bên hò hét lôi kéo, bên hút; chả đến được nhau. Một lúc sau, anh Hùng ngửa mặt ra, giang tay, giọng khoan khoái:

- Đã… quá... Cảm ơn các chú bé.

Ba thằng nhìn vị khách không mời, nhìn nhau…

- Phải đi báo công an.

- Nhưng không biết công an ở đâu…

- Phải vào bảo ông Phóng.

- Tối lắm, chưa đi đêm thị trấn bao giờ… sợ lắm.

Ba thằng nói với nhau, trong đêm nghe rõ mồn một. Chỉ một người nằm trên giường không nghe thấy gì. Mặt hắn như chết.

Lại một đêm khổ. Lần này, thằng Mua, thằng Sình hạ quyết tâm thức. Sình không nói gì, lặng lẽ cầm quyển sách, ngồi xuống cái ghế con.

Đêm ấy, chả hiểu ba thằng thức canh tên nghiện như thế nào mà sáng ra khách đã đi như chưa hề đến. Lại kiểm tra đồ đạc… quần áo còn nguyên, xoong nồi đủ bốn cái. Mãi đến trưa, lúc xào rau, Sình hỏi to: “Mỡ đi đâu hết rồi?”. Cả ba xúm lại. Cái nồi mỡ… như có hai chục con mèo ăn vụng. Đáy nồi, chỉ còn láng láng; nghiêng đi, xúc chỉ được đầu thìa.

Thủ phạm biết luôn. Ba thằng nói nhau chuyện canh gác mà ngủ. Thằng Sình lè lưỡi:

- Ở đây kinh khủng lắm. Phải chuyển chỗ khác thôi.

- Chỗ khác đắt. Không có tiền. Thằng Mua ra vẻ hiểu biết

- Thôi… chủ nhật này về bản tao bảo bố. Nếnh quyết định.

Trưa thứ bảy, ba thằng khóa cửa, buộc thêm ba ngọn tre vào cửa chính, cửa sổ nữa rồi về. Lúc mờ mờ tối thì đến Hua Nậm.

Hua Nậm vẫn con dốc, rừng đào… mà nghe tiếng lợn gà ing ing cứ nao nao.

Nếnh vào nhà, mẹ ôm chầm, bố lấy đèn pin soi mặt. Mẹ sờ sờ, bố soi ngón tay mẹ.

- Sao vẫn gầy chả béo.

- Nó còn phải học. Cấp hai không như cấp một mấy chữ a, b, c đâu.

Nếnh thấy bố nói sai nhưng im lặng. Trong bàn tay mẹ, ánh đèn bố, nó chả thấy sợ gì nữa.

Cơm tối xong thì bố hỏi chuyện học hành, ăn ở dưới Mường Đanh. Có thiếu cơm không? Học có khó không? Bọn trẻ con dưới đấy có bắt nạt không? … Nếnh trả lời… Ăn có bữa thừa cơm. Học mới một ít, nhưng cũng khó. Bọn đi học dưới đấy và mình chơi với nhau bình thường. Bố bảo, thế thì tốt, dạo này bận nương lúa quá, xong lúc nào, bố sẽ xuống xem con.

Nếnh định nói chuyện vì sao về… nhưng nghĩ cái nương sẽ bỏ dở lại thôi.

Một lúc thì thằng Mua, thằng Sình đến. Bố lại hỏi, chuyện như vừa nãy hỏi Nếnh. Thằng Mua kêu chán; thằng Sình nói, muốn bỏ học thôi.

- Người lớn làm nương cho người bé đi học. Con chán học, bố mẹ cũng chán nương thì chết đói à?

- … Cả sợ nữa.

- Sợ cái gì. Thằng Nếnh vừa bảo trẻ con dưới đấy có bắt nạt đâu.

- … Không phải trẻ con. Người thanh niên đến… ăn trộm mỡ.

Bố hỏi mấy câu nữa thì rõ chuyện. Bố nói ba đứa cứ yên tâm mà nét mặt cũng căng căng lên.

Chiều chủ nhật thì lại một đoàn xuống. Bố đi rất nhanh, ba đứa luôn chạy gằn đằng sau. Bố bảo sẽ ở cùng mấy đêm xem thế nào. Mấy thằng nghĩ lại, dại quá, nói làm gì chuyện ấy ra… lấy bố ra khỏi nương, khổ quá. Với Hùng nghiện, ba thằng thừa khả năng. Dao có, gạch đá đầy… trước sợ thì một tí nhưng bây giờ hết rồi.

Chiều, nắng vẫn còn gắt, đoàn đã đến nhà trọ. Ngọn tre dỡ ra, khóa mở… Bố ào vào, nhìn ngó, nói một mình: “Cửa tốt. Vách tốt. Mái nhà tốt… Không sợ trộm, không sợ mưa”.

Tối, ăn cơm xong, bốn người đang ngồi trên giường uống nước thì anh Hùng đến.

- Chào các chú em. Mới xuống à? Có quà gì cho anh đi.

Anh Hùng tiến vào, chợt thấy bố liền ngọt giọng:

- Bố xuống thăm con à. Quan tâm quá…

Bố nhìn anh Hùng, nhìn ba đứa, ba đứa gật gật đầu, ý bảo đấy đấy, cái anh đấy đấy.

- Hôm kia sao anh ăn cắp nồi mỡ của bọn em.

- Làm gì… chắc chuột tha đi đâu lại đổ cho anh.

- Không bắt được quả tang nhưng từ nay cấm anh ngủ ở đây.

- Tao không đến thì đầy thằng khác đến. Chúng mày trông suốt được không?

- Chúng tao không cần trông nữa. Mày có giỏi… ăn những thứ này không?

Nếnh rút con dao, Mua cầm hòn gạch, Sình rút vội cái com-pa… giơ lên, tiến lên.

- Ghê nhỉ! Hôm nay có ông già, ra oai hả. Nào xem các chú em làm gì nào.

Hùng sán lại, gạt tay, ba đứa lùi lùi.

- Không phải dọa đâu, thật đấy.

Bố nói và nhảy ra trước mặt Hùng. Mắt ngầu đỏ, mấy sợi tóc xõa xuống mặt vèo cái hất lên, trông bố như một con hổ.

Hùng lùi lại, nhưng vẫn nói cứng: “Nào xem võ người Mông có đánh được người nghiện không?”. “Mày xấu lắm. Bắt nạt trẻ con, không chịu làm gì…”. Bố nói chưa hết thì Hùng nghiện đã sóng xoài ra đất.

Ba thằng xông đến định đánh tiếp thì bố giơ tay:

- Thôi thôi để bố.

Bố lôi tên Hùng đứng dậy, rồi bắt quì xuống xin lỗi và hứa từ nay không được bén mảng tới nhà này nữa.

Hùng lạy liên hồi như bổ củi. Bố bảo cút ngay, lần này cảnh cáo, lần sau cho làm ma đấy.

Hùng lảo đảo đứng dậy ra cửa, ba đứa xùy xùy tay theo như đuổi quỉ.

- Từ nay chắc nó kệch đến già. Mua giọng phấn chấn.

- Cho một triệu bao ngô cũng chả dám nữa đâu. Sình bĩu môi, gật gật đầu.

Hai đứa nhìn bố như chia sẻ chiến công của anh hùng. Nhưng bố lại lắc đầu:

- Chưa mừng hết đâu. Nó nghiện nó lại tìm đến… chừng nào nó hết nghiện mới thôi.

- Thế thì làm sao… bố về nó lại đến?

- … Để bố nghĩ cách.

Sáng hôm sau, ba đứa thức dậy thì không thấy bố đâu.

Trưa, bố mới về. Có ông Phóng, một chú công an và cả cô Loan chủ nhiệm cùng về. Đầu tiên bố đưa cho Nếnh cái di động:

- Đây cái này để nói nhanh không cần chạy đến nơi.

Nếnh cầm điện thoại chưa kịp ngắm nghía thì ông Phóng, chú công an, cô Loan đọc số. Nếnh lưu tên từng người; từng người lại bảo Nếnh nháy máy lại.

Chú công an nói Mường Đanh này còn hơn hai mươi người nghiện. Chúng hay trộm cắp vặt, cũng liều lĩnh khi đến nước cùng. Thực chất nó sợ mình, có điều mình đừng sơ hở.

Ông Phóng cười, ba mươi năm tôi sống ở đây vẫn ruộng nương lợn gà khá giả… Không sao hết.

Cô Loan bảo, lớp mình cũng có ba bạn bố nghiện đang đi cai. Hoàn cảnh tội lắm.

- Mọi người nói thì yên tâm rồi. Nhưng không nói thằng Hùng đến ăn trộm mỡ, dọa ba đứa Hua Nậm à? Bố nói to, kéo mọi người về, quan tâm tới con cháu mình.

Thế là ông Phóng, chú công an, cô Loan lại nói. Nếnh, Mua, Sình nghe thấy ba người chung nhau một câu - Phải dũng cảm, bình tĩnh.

* * *

Mấy hôm sau, tên Hùng không đến.

Rồi một đêm, tên Hùng lại đến. Nếnh nói thẳng, Mua đứng sát, Sình mím môi. Tên Hùng vẫn coi khinh trẻ con. Thì a lô… Nó vẫn cười khẩy. Chú công an đến, ông Phóng đến, cô Loan đến. Nó chạy như ma gặp mặt trời…

Hết năm học, Nếnh được học sinh tiên tiến. Mua, Sình lên lớp thẳng.

Sang năm lớp 7; 10 xã, thị trấn, nhà nước cùng nhau góp sức xây nhà bán trú. Bọn Nếnh, Mua, Sình và bốn mươi đứa vùng cao được đón về ở. Nhà bán trú trong trường, có riêng một cô giáo phụ trách; bảo vệ suốt ngày đêm, thoải mái học chơi, chả sợ cái gì. Nếnh được bầu làm nhà trưởng vì… 43 đứa cùng lớp, lớp trên, lớp dưới đều nói giống nhau - Nó học giỏi, bình tĩnh như người lớn, lúc sợ nhất thì dũng cảm, biết bảo mọi người cùng theo.